{"id":204,"date":"2025-04-03T18:15:39","date_gmt":"2025-04-03T22:15:39","guid":{"rendered":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/?page_id=204"},"modified":"2025-09-22T15:11:09","modified_gmt":"2025-09-22T19:11:09","slug":"2-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/data8\/2-0\/2-2\/","title":{"rendered":"Cap\u00edtulo 2.2"},"content":{"rendered":"<div style=\"position: relative\">\n<div style=\"float: left;width: 300px;background-color: #f5f5f5;border: 1px solid #ddd;border-radius: 5px;padding: 15px;margin-right: 20px;margin-bottom: 5px;overflow: hidden\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0;padding-bottom: 8px;border-bottom: 1px solid #ddd\">\u00cdndice<\/h3>\n<ol style=\"margin: 0;padding-left: 0;list-style-type: none\">\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/\">1. O que \u00e9 Ci\u00eancia de Dados?<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-1\/\">1.1. Introdu\u00e7\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-1\/1-1\/\">1.1.1. Ferramentas Computacionais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-1\/1-2\/\">1.1.2. T\u00e9cnicas Estat\u00edsticas<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-2\/\">1.2. Por que Ci\u00eancia de Dados?<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-3\/\">1.3. Tra\u00e7ando os Cl\u00e1ssicos<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-3\/3-1\/\">1.3.1. Personagens Liter\u00e1rios<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-3\/3-2\/\">1.3.2. Outro Tipo de Personagem<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/\">2. Causalidade e Experimentos<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-1\/\">2.1. John Snow e a Bomba da Broad Street<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-2\/\">2.2. O &#8220;Grande Experimento&#8221; de Snow<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-3\/\">2.3. Estabelecendo Causalidade<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-4\/\">2.4. Randomiza\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-5\/\">2.5. Notas Finais<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/\">3. Progamando em Python<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-1\/\">3.1. Express\u00f5es<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-2\/\">3.2. Nomes<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-2\/2-1\/\">3.2.1. Exemplo: Taxas de Crescimento<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-3\/\">3.3. Chamadas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-4\/\">3.4. Introdu\u00e7\u00e3o \u00e0s Tabelas<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/\">4. Tipos de Dados<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-1\/\">4.1. N\u00fameros<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-2\/\">4.2. Strings<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-2\/2-1\/\">4.2.1. M\u00e9todos de Strings<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-3\/\">4.3. Compara\u00e7\u00f5es<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/\">5. Sequ\u00eancias<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-1\/\">5.1. Arrays<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-2\/\">5.2. Ranges<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-3\/\">5.3. Mais sobre Arrays<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/\">6. Tabelas<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-1\/\">6.1. Ordenando Linhas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-2\/\">6.2. Selecionando Linhas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-3\/\">6.3. Exemplo: Tend\u00eancias Populacionais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-4\/\">6.4. Examplo: Propor\u00e7\u00f5es de Sexos<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/\">7. Visualiza\u00e7\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/7-1\/\">7.1. Visualizando Distribui\u00e7\u00f5es<br \/>\nCateg\u00f3ricas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/7-2\/\">7.2. Visualizando Distribui\u00e7\u00f5es Num\u00e9ricas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/7-3\/\">7.3. Gr\u00e1ficos Sobrepostos<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/\">8. Fun\u00e7\u00f5es e Tabelas<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-1\/\">8.1. Aplicando Fun\u00e7\u00e3o a uma Coluna<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-2\/\">8.2. Classificando por uma Vari\u00e1vel<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-3\/\">8.3. Classifica\u00e7\u00e3o Cruzada<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-4\/\">8.4. Unindo Tabelas por Colunas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-5\/\">8.5. Compartilhamento de Bicicletas<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/\">9. Aleatoriedade<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-1\/\">9.1. Declara\u00e7\u00f5es Condicionais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-2\/\">9.2. Itera\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-3\/\">9.3. Simula\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-4\/\">9.4. O Problema de Monty Hall<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-5\/\">9.5. Encontrando Probabilidades<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/\">10. Amostragem e Distribui\u00e7\u00f5es Emp\u00edricas<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-1\/\">10.1. Distribui\u00e7\u00f5es Emp\u00edricas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-2\/\">10.2. Amostragem de uma Popula\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-3\/\">10.3. Distribui\u00e7\u00e3o Emp\u00edrica de uma<br \/>\nEstat\u00edstica<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-4\/\">10.4. Amostragem Aleat\u00f3ria em Python <\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/\">11. Testando Hip\u00f3teses<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-1\/\">11.1. Avaliando um Modelo<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-2\/\">11.2. M\u00faltiplas Categorias<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-3\/\">11.3. Decis\u00f5es e Incertezas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-4\/\">11.4. Probabilidades de Erro<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/\">12. Comparando Duas Amostras<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/12-1\/\">12.1. Teste A\/B<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/12-2\/\">12.2. Causalidade<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/12-3\/\">12.3. Esvaziar<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/\">13. Estima\u00e7\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-1\/\">13.1. Percentis<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-2\/\">13.2. O Bootstrap<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-3\/\">13.3. Intervalos de Confian\u00e7a<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-4\/\">13.4. Usando Intervalos de Confian\u00e7a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/\">14. Por que a M\u00e9dia \u00e9 Importante<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-1\/\">14.1. Propriedades da M\u00e9dia<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-2\/\">14.2. Variabilidade<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-3\/\">14.3. O DP e a Curva Normal<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-4\/\">14.4. Teorema Central do Limite<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-5\/\">14.5. Variabilidade da M\u00e9dia da Amostra<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-6\/\">14.6. Escolhendo um Tamanho de Amostra<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/\">15. Previs\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-1\/\">15.1. Correla\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-2\/\">15.2. Linha de Regress\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-3\/\">15.3. M\u00e9todo dos M\u00ednimos Quadrados<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-4\/\">15.4. Regress\u00e3o de M\u00ednimos Quadrados<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-5\/\">15.5. Diagn\u00f3sticos Visuais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-6\/\">15.6. Diagn\u00f3stico Num\u00e9rico<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p><!-- Main Content --><\/p>\n<div style=\"overflow: hidden\">\n<p><!--###########################################################################################################################################################--><\/p>\n<h1 id=\"-o-grande-experimento-de-snow-\" style=\"text-align: center\"><strong>O &#8220;Grande Experimento&#8221; de Snow<\/strong><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify\">Encorajado pelo que aprendeu em Soho, Snow completou uma an\u00e1lise mais minuciosa. Por algum tempo, ele vinha coletando dados sobre mortes por c\u00f3lera em uma \u00e1rea de Londres atendida por duas companhias de \u00e1gua. A companhia de \u00e1gua de Lambeth retirava sua \u00e1gua rio acima, de onde o esgoto era descarregado no rio T\u00e2misa. Sua \u00e1gua era relativamente limpa. Mas a companhia de \u00e1gua de Southwark e Vauxhall (S&amp;V) retirava sua \u00e1gua abaixo do ponto de descarga de esgoto, e assim seu fornecimento estava contaminado.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">O mapa abaixo mostra as \u00e1reas atendidas pelas duas empresas. Snow concentrou-se na regi\u00e3o onde as duas \u00e1reas de servi\u00e7o se sobrep\u00f5em.<br \/>\n<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-205 aligncenter\" src=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/snow_map2-300x236.jpg\" alt=\"Outro Mapa de Snow\" width=\"411\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/snow_map2-300x236.jpg 300w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/snow_map2-768x605.jpg 768w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/snow_map2-406x320.jpg 406w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/snow_map2.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 411px) 100vw, 411px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Snow notou que n\u00e3o havia diferen\u00e7a sistem\u00e1tica entre as pessoas que eram fornecidas pela S&amp;V e aquelas fornecidas pela Lambeth. &#8220;Cada empresa fornece tanto ricos quanto pobres, tanto casas grandes quanto pequenas; n\u00e3o h\u00e1 diferen\u00e7a nem na condi\u00e7\u00e3o nem na ocupa\u00e7\u00e3o das pessoas que recebem a \u00e1gua das diferentes empresas &#8230; n\u00e3o h\u00e1 diferen\u00e7a alguma nas casas ou nas pessoas que recebem o abastecimento das duas Companhias de \u00c1gua, ou em quaisquer das condi\u00e7\u00f5es f\u00edsicas com as quais est\u00e3o cercadas &#8230;&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">A \u00fanica diferen\u00e7a estava no abastecimento de \u00e1gua, &#8220;Um grupo consumia \u00e1gua contaminada pelo esgoto de Londres, que poderia conter material de pacientes com c\u00f3lera, ao passo que o outro grupo recebia \u00e1gua isenta de contamina\u00e7\u00e3o.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Confiante de que seria capaz de chegar a uma conclus\u00e3o clara, Snow resumiu seus dados na tabela abaixo.<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"100%\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"8\">\n<thead>\n<tr bgcolor=\"#f2f2f2\">\n<th align=\"left\" width=\"30%\">\u00c1rea de Abastecimento<\/th>\n<th align=\"center\" width=\"20%\">N\u00famero de Casas<\/th>\n<th align=\"center\" width=\"20%\">Mortes por c\u00f3lera<\/th>\n<th align=\"center\" width=\"30%\">Mortes por 10.000 casas<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>S&amp;V<\/strong><\/td>\n<td align=\"center\">40.046<\/td>\n<td align=\"center\">1.263<\/td>\n<td align=\"center\"><strong>315<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr bgcolor=\"#f9f9f9\">\n<td align=\"left\"><strong>Lambeth<\/strong><\/td>\n<td align=\"center\">26.107<\/td>\n<td align=\"center\">98<\/td>\n<td align=\"center\"><strong>37<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"left\"><strong>Restante de Londres<\/strong><\/td>\n<td align=\"center\">256.423<\/td>\n<td align=\"center\">1.422<\/td>\n<td align=\"center\"><strong>59<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify\">Os n\u00fameros apontavam acusadoramente para a S&amp;V. A taxa de mortalidade por c\u00f3lera nas casas da S&amp;V era quase dez vezes maior do que a taxa nas casas fornecidas pela Lambeth.<\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 53.8117%\" align=\"left\"><a class=\"next-page-link\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-1\/\">\u2190 Cap\u00edtulo 2.1 &#8211; John Snow e a Bomba da Broad Street<\/a><\/td>\n<td style=\"width: 100.235%\" align=\"right\"><a class=\"next-page-link\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-3\/\">Cap\u00edtulo 2.3 &#8211; Estabelecendo Causalidade \u2192<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><!--###########################################################################################################################################################--><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"clear: both;height: 1px;margin-top: -1px\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdndice 1. O que \u00e9 Ci\u00eancia de Dados? 1.1. Introdu\u00e7\u00e3o 1.1.1. Ferramentas Computacionais 1.1.2. T\u00e9cnicas Estat\u00edsticas 1.2. Por que Ci\u00eancia de Dados? 1.3. Tra\u00e7ando os Cl\u00e1ssicos 1.3.1. Personagens Liter\u00e1rios 1.3.2. Outro Tipo de Personagem 2. Causalidade e Experimentos 2.1. John Snow e a Bomba da Broad Street 2.2. O &#8220;Grande Experimento&#8221; de Snow 2.3. Estabelecendo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":21894,"featured_media":0,"parent":192,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full-width.php","meta":{"footnotes":""},"coauthors":[14],"class_list":["post-204","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21894"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":905,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/204\/revisions\/905"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}