{"id":281,"date":"2025-04-04T18:01:35","date_gmt":"2025-04-04T22:01:35","guid":{"rendered":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/?page_id=281"},"modified":"2025-07-28T11:36:24","modified_gmt":"2025-07-28T15:36:24","slug":"5-0","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/data8\/5-0\/","title":{"rendered":"Cap\u00edtulo 5"},"content":{"rendered":"<div style=\"position: relative\">\n<div style=\"float: left;width: 300px;background-color: #f5f5f5;border: 1px solid #ddd;border-radius: 5px;padding: 15px;margin-right: 20px;margin-bottom: 5px;overflow: hidden\">\n<h3 style=\"margin: 0 0 10px 0;padding-bottom: 8px;border-bottom: 1px solid #ddd\">\u00cdndice<\/h3>\n<ol style=\"margin: 0;padding-left: 0;list-style-type: none\">\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/\">1. O que \u00e9 Ci\u00eancia de Dados?<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-1\/\">1.1. Introdu\u00e7\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-1\/1-1\/\">1.1.1. Ferramentas Computacionais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-1\/1-2\/\">1.1.2. T\u00e9cnicas Estat\u00edsticas<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-2\/\">1.2. Por que Ci\u00eancia de Dados?<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-3\/\">1.3. Tra\u00e7ando os Cl\u00e1ssicos<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-3\/3-1\/\">1.3.1. Personagens Liter\u00e1rios<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/1-0\/1-3\/3-2\/\">1.3.2. Outro Tipo de Personagem<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/\">2. Causalidade e Experimentos<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-1\/\">2.1. John Snow e a Bomba da Broad Street<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-2\/\">2.2. O &#8220;Grande Experimento&#8221; de Snow<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-3\/\">2.3. Estabelecendo Causalidade<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-4\/\">2.4. Randomiza\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/2-0\/2-5\/\">2.5. Notas Finais<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/\">3. Progamando em Python<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-1\/\">3.1. Express\u00f5es<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-2\/\">3.2. Nomes<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-2\/2-1\/\">3.2.1. Exemplo: Taxas de Crescimento<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-3\/\">3.3. Chamadas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/3-0\/3-4\/\">3.4. Introdu\u00e7\u00e3o \u00e0s Tabelas<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/\">4. Tipos de Dados<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-1\/\">4.1. N\u00fameros<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-2\/\">4.2. Strings<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-2\/2-1\/\">4.2.1. M\u00e9todos de Strings<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-3\/\">4.3. Compara\u00e7\u00f5es<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/\">5. Sequ\u00eancias<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-1\/\">5.1. Arrays<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-2\/\">5.2. Ranges<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-3\/\">5.3. Mais sobre Arrays<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/\">6. Tabelas<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-1\/\">6.1. Ordenando Linhas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-2\/\">6.2. Selecionando Linhas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-3\/\">6.3. Exemplo: Tend\u00eancias Populacionais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/6-0\/6-4\/\">6.4. Examplo: Propor\u00e7\u00f5es de Sexos<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/\">7. Visualiza\u00e7\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/7-1\/\">7.1. Visualizando Distribui\u00e7\u00f5es<br \/>\n                        Categ\u00f3ricas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/7-2\/\">7.2. Visualizando Distribui\u00e7\u00f5es Num\u00e9ricas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/7-0\/7-3\/\">7.3. Gr\u00e1ficos Sobrepostos<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/\">8. Fun\u00e7\u00f5es e Tabelas<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-1\/\">8.1. Aplicando Fun\u00e7\u00e3o a uma Coluna<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-2\/\">8.2. Classificando por uma Vari\u00e1vel<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-3\/\">8.3. Classifica\u00e7\u00e3o Cruzada<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-4\/\">8.4. Unindo Tabelas por Colunas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/8-0\/8-5\/\">8.5. Compartilhamento de Bicicletas<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/\">9. Aleatoriedade<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-1\/\">9.1. Declara\u00e7\u00f5es Condicionais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-2\/\">9.2. Itera\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-3\/\">9.3. Simula\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-4\/\">9.4. O Problema de Monty Hall<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/9-0\/9-5\/\">9.5. Encontrando Probabilidades<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/\">10. Amostragem e Distribui\u00e7\u00f5es Emp\u00edricas<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-1\/\">10.1. Distribui\u00e7\u00f5es Emp\u00edricas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-2\/\">10.2. Amostragem de uma Popula\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-3\/\">10.3. Distribui\u00e7\u00e3o Emp\u00edrica de uma<br \/>\n                        Estat\u00edstica<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/10-0\/10-4\/\">10.4. Amostragem Aleat\u00f3ria em Python <\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/\">11. Testando Hip\u00f3teses<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-1\/\">11.1. Avaliando um Modelo<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-2\/\">11.2. M\u00faltiplas Categorias<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-3\/\">11.3. Decis\u00f5es e Incertezas<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/11-0\/11-4\/\">11.4. Probabilidades de Erro<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/\">12. Comparando Duas Amostras<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/12-1\/\">12.1. Teste A\/B<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/12-2\/\">12.2. Causalidade<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/12-0\/12-3\/\">12.3. Esvaziar<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/\">13. Estima\u00e7\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-1\/\">13.1. Percentis<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-2\/\">13.2. O Bootstrap<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-3\/\">13.3. Intervalos de Confian\u00e7a<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/13-0\/13-4\/\">13.4. Usando Intervalos de Confian\u00e7a<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/\">14. Por que a M\u00e9dia \u00e9 Importante<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-1\/\">14.1. Propriedades da M\u00e9dia<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-2\/\">14.2. Variabilidade<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-3\/\">14.3. O DP e a Curva Normal<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-4\/\">14.4. Teorema Central do Limite<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-5\/\">14.5. Variabilidade da M\u00e9dia da Amostra<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/14-0\/14-6\/\">14.6. Escolhendo um Tamanho de Amostra<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 5px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/\">15. Previs\u00e3o<\/a>\n<ul style=\"margin: 5px 0 5px 15px;padding-left: 10px;list-style-type: none;border-left: 1px solid #ddd\">\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-1\/\">15.1. Correla\u00e7\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-2\/\">15.2. Linha de Regress\u00e3o<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-3\/\">15.3. M\u00e9todo dos M\u00ednimos Quadrados<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-4\/\">15.4. Regress\u00e3o de M\u00ednimos Quadrados<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-5\/\">15.5. Diagn\u00f3sticos Visuais<\/a><\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 3px\"><a style=\"padding: 2px 0\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/15-0\/15-6\/\">15.6. Diagn\u00f3stico Num\u00e9rico<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol><\/div>\n<p>    <!-- Main Content --><\/p>\n<div style=\"overflow: hidden\">\n<p>        <!--###########################################################################################################################################################--><\/p>\n<pre><code><span style=\"color: black\">from datascience import *\r\npath_data = '..\/..\/assets\/data\/'<\/span><\/code><\/pre>\n<p>        &nbsp;<\/p>\n<h1 id=\"sequ-ncias\" style=\"text-align: center\">Sequ\u00eancias<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify\">Os valores podem ser agrupados em cole\u00e7\u00f5es, o que permite aos programadores organizar esses valores e referir-se a todos eles com um \u00fanico nome. Ao agrupar valores, podemos escrever um c\u00f3digo que realiza um c\u00e1lculo em muitos dados de uma s\u00f3 vez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Chamar a fun\u00e7\u00e3o <code>make_array<\/code> em v\u00e1rios valores os coloca em um <em>array<\/em>, que \u00e9 um tipo de cole\u00e7\u00e3o sequencial. Abaixo, coletamos quatro temperaturas diferentes em um array chamado <code>highs<\/code>. Estas s\u00e3o as <a href=\"http:\/\/berkeleyearth.lbl.gov\/regions\/global-land\">temperaturas m\u00e9dias di\u00e1rias m\u00e1ximas estimadas<\/a> sobre toda a terra na Terra (em graus Celsius) para as d\u00e9cadas em torno de 1850, 1900, 1950 e 2000, respectivamente,<br \/>\n            expressas como desvios da temperatura m\u00e9dia absoluta m\u00e1xima entre 1951 e 1980, que foi de 14.48 graus.<\/p>\n<pre><code><span style=\"color: black\">baseline_high = 14.48\r\nhighs = make_array(baseline_high - 0.880, baseline_high - 0.093,\r\n                   baseline_high + 0.105, baseline_high + 0.684)\r\nhighs<\/span><\/code><\/pre>\n<table style=\"font-family: monospace;border-spacing: 0;border-collapse: collapse;width: auto;margin-left: 1em\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: right;color: #888;padding-right: 0.5em\">Out[2]:<\/td>\n<td style=\"text-align: left\">array([13.6 , 14.387, 14.585, 15.164])<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>        &nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cole\u00e7\u00f5es nos permitem passar m\u00faltiplos valores para uma fun\u00e7\u00e3o usando um \u00fanico nome. Por exemplo, a fun\u00e7\u00e3o <code>sum<\/code> calcula a soma de todos os valores em uma cole\u00e7\u00e3o, e a fun\u00e7\u00e3o <code>len<\/code> calcula o seu comprimento. (Isso \u00e9 o n\u00famero de valores que colocamos nela.) Usando-as juntas, podemos calcular a m\u00e9dia de uma cole\u00e7\u00e3o.<\/p>\n<pre><code><span style=\"color: black\">sum(highs)\/len(highs)<\/span><\/code><\/pre>\n<table style=\"font-family: monospace;border-spacing: 0;border-collapse: collapse;width: auto;margin-left: 1em\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: right;color: #888;padding-right: 0.5em\">Out[3]:<\/td>\n<td style=\"text-align: left\">14.434000000000001<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>        &nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">O gr\u00e1fico completo das temperaturas m\u00e1ximas e m\u00ednimas di\u00e1rias aparece abaixo.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center\">M\u00e9dia de alta temperatura di\u00e1ria<\/h2>\n<p>        <img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-282 aligncenter\" src=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/meanOfDailyHighTemperature-300x229.png\" alt=\"Mean of Daily High Temperature\" width=\"411\" height=\"314\" srcset=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/meanOfDailyHighTemperature-300x229.png 300w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/meanOfDailyHighTemperature-419x320.png 419w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/meanOfDailyHighTemperature.png 634w\" sizes=\"(max-width: 411px) 100vw, 411px\" \/><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center\">M\u00e9dia de temperatura baixa di\u00e1ria<\/h2>\n<p>        <img decoding=\"async\" class=\" wp-image-283 aligncenter\" src=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/MeanOfDailyLowTemperature-300x229.png\" alt=\"Mean of Daily Low Temperature\" width=\"401\" height=\"306\" srcset=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/MeanOfDailyLowTemperature-300x229.png 300w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/MeanOfDailyLowTemperature-419x320.png 419w, https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/files\/2025\/04\/MeanOfDailyLowTemperature.png 634w\" sizes=\"(max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/><\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td align=\"left\"><a class=\"next-page-link\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/4-0\/4-3\/\">\u2190 Cap\u00edtulo 4.3 &#8211; Compara\u00e7\u00f5es<\/a><\/td>\n<td align=\"right\"><a class=\"next-page-link\" href=\"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/data8\/5-0\/5-1\/\">Cap\u00edtulo 5.1 &#8211; Arrays \u2192<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>        <!--###########################################################################################################################################################--><\/p><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"clear: both;height: 1px;margin-top: -1px\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdndice 1. O que \u00e9 Ci\u00eancia de Dados? 1.1. Introdu\u00e7\u00e3o 1.1.1. Ferramentas Computacionais 1.1.2. T\u00e9cnicas Estat\u00edsticas 1.2. Por que Ci\u00eancia de Dados? 1.3. Tra\u00e7ando os Cl\u00e1ssicos 1.3.1. Personagens Liter\u00e1rios 1.3.2. Outro Tipo de Personagem 2. Causalidade e Experimentos 2.1. John Snow e a Bomba da Broad Street 2.2. O &#8220;Grande Experimento&#8221; de Snow 2.3. Estabelecendo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":21894,"featured_media":0,"parent":141,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full-width.php","meta":{"footnotes":""},"coauthors":[14],"class_list":["post-281","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21894"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=281"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":516,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/281\/revisions\/516"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/literaciadigital.ufms.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}